ยาอายุวัฒนะจากศพในยุคกลาง(ศตวรรษที่ 16-17)

หากคุณป่วยหนักในยุโรปยุคกลางทางเลือกสุดท้ายไม่ได้อยู่ที่โรงพยาบาล แต่อยู่ที่การตามหาเลือดสดๆ จากลานประหารหรือผงบดจากกะโหลกมนุษย์เพื่อนำมาปรุงเป็นยาอายุวัฒนะ ภาพจำลองของร้านขายยาในศตวรรษที่ 16 และ 17 อาจดูน่าขนลุกสำหรับคนยุคปัจจุบัน เพราะแทนที่จะเห็นสมุนไพรแห้งหรือขวดยาที่สะอาดตา กลับกลายเป็นชิ้นส่วนมนุษย์วางเรียงรายราวกับสินค้าทั่วไป สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องลี้ลับในนิยายปรัมปรา แต่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีการแพทย์ที่เรียกว่ายาจากศพ ซึ่งดำเนินไปอย่างถูกกฎหมายและได้รับการยอมรับในสังคมชั้นสูงของยุโรปในเวลานั้น

ความเชื่อเบื้องหลังพฤติกรรมที่ดูโหดร้ายนี้มีรากฐานมาจากทฤษฎีเวทมนตร์แห่งความเห็นอกเห็นใจ ซึ่งเชื่อว่าพลังชีวิตของผู้ตายจะสามารถส่งต่อไปยังผู้ที่บริโภคได้ โดยเฉพาะนักโทษที่ถูกประหารชีวิตซึ่งถือว่ามีพลังชีวิตแรงกล้าเพราะร่างกายยังสมบูรณ์แข็งแรงก่อนที่จะถูกตัดจบชีวิตลงอย่างกะทันหัน ในยุคที่มนุษย์ยังไม่มีความรู้เรื่องเชื้อโรคและการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ความตายที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและไม่สามารถอธิบายได้ถูกมองว่าเป็นปริศนาที่ต้องใช้พลังงานลึกลับมาแก้ไข การนำส่วนประกอบจากร่างกายมนุษย์มาทำยาจึงถูกมองว่าเป็นทางลัดในการดึงเอาพลังงานชีวิตมาสู้กับโรคภัยไข้เจ็บ

ในยุคสมัยนั้นร้านขายยามักเต็มไปด้วยผลิตภัณฑ์ที่ทำจากเลือดมนุษย์ซึ่งเชื่อว่ารักษาโรคลมบ้าหมูได้ดีเยี่ยม หรือผงกะโหลกมนุษย์ที่บดละเอียดเพื่อรักษาอาการปวดหัวและอาการทางจิต รวมถึงไขมันมนุษย์ที่นำมาทำเป็นขี้ผึ้งใช้ทาแผลหรือแก้ปวดข้อ แม้แต่กษัตริย์ผู้ทรงอำนาจอย่างพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 2 แห่งอังกฤษ ก็ยังทรงโปรดปรานยาที่ทำจากกะโหลกมนุษย์ซึ่งรู้จักกันในชื่อยาหยดของกษัตริย์จนถึงขั้นมีการผลิตขึ้นมาเป็นการเฉพาะ นี่คือหลักฐานที่ชัดเจนว่าการบริโภคส่วนประกอบจากศพไม่ใช่เรื่องของคนยากจนหรือความงมงายในหมู่ชาวบ้านเท่านั้น แต่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีปฏิบัติในระดับราชสำนัก

บรรยากาศที่ลานประหารในยุคนั้นเต็มไปด้วยความหม่นหมองและน่าเวทนา ฝูงชนจำนวนมากมักมารวมตัวกันพร้อมถ้วยไม้ในมือเพื่อรอรับเลือดสดๆ จากนักโทษที่เพิ่งถูกตัดคอ พวกเขาเชื่อว่าเลือดที่ยังอุ่นและมีความสดใหม่คือตัวยาที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการเยียวยาโรคภัย การกระทำเหล่านี้ดำเนินไปท่ามกลางสายตาของผู้คุมและเจ้าหน้าที่รัฐโดยไม่มีการห้ามปราม แม้ว่าในบางช่วงเวลาศาสนจักรจะพยายามสอดแทรกคำสอนเพื่อยับยั้งพฤติกรรมดังกล่าว แต่ความเชื่อที่ฝังรากลึกเรื่องการยื้อชีวิตด้วยเลือดเนื้อของเพื่อนมนุษย์กลับแข็งแกร่งเกินกว่าที่อำนาจทางศาสนาจะเข้าถึงได้

เมื่อกาลเวลาผ่านไปและความรู้ทางวิทยาศาสตร์เริ่มเข้ามาแทนที่ความเชื่อดั้งเดิม พิธีกรรมที่ดูน่าสะพรึงกลัวเหล่านี้ก็ค่อยๆ เลือนหายไปจากหน้าประวัติศาสตร์และกลายเป็นเพียงบทเรียนที่น่าจดจำของความพยายามในการแสวงหาความเป็นอมตะของมนุษย์ อย่างไรก็ตามหากเรามองให้ลึกลงไปในปัจจุบัน เราอาจพบร่องรอยของความกระหายในแบบเดียวกันในรูปแบบที่ทันสมัยขึ้น เช่น การแสวงหาวิธีการยืดอายุขัยด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ซับซ้อนหรือการฉีดเลือดจากคนหนุ่มสาวเพื่อหวังผลในการคงความเยาว์วัย สิ่งเหล่านี้ทำให้อดตั้งคำถามไม่ได้ว่าเราต่างจากผู้คนในยุคกลางอย่างแท้จริงหรือไม่ หรือแท้ที่จริงแล้วเราเพียงแค่เปลี่ยนจากการใช้พิธีกรรมดื่มเลือดมาเป็นการใช้เทคโนโลยีที่ดูสะอาดตาขึ้นเพื่อบรรลุจุดมุ่งหมายเดิมคือการเอาชนะความตายที่ไม่มีวันมาถึง